Η ΜΟΝΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ

Σε μια προέκταση του  Αφροδισίου όρους την Κορακοφωλιά είναι χτισμένη  σε υψόμετρο 950 μέτρων περίπου η Μονή Ευαγγελιστρίας Στρεζόβης – Δάφνης.

Παλιότερα  ανηφορίζαμε έναν μουλαρόδρομο τρία τέταρτα περίπου της ώρας και πηγαίναμε της Αναλήψεως και προσκυνούσαμε στην χάρη της. Ανέβαινε πολύς κόσμος και τιμούσε την Εθνική επέτειο της παλιγγενεσίας και την θρησκευτική γιορτή. Σήμερα πηγαίνει αυτοκίνητο.

ΛΑΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗ ΜΥΓΔΑΛΙΑ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ

(Λαογραφική πραγματεία Γεωργίου Δ. Καραλή φοιτητή 1964)

Για  το κρυολόγημα έκοβαν κοφτές βεντούζες. Τα μικρά παιδιά τα ξυραφίζουν να καθαρίζει το αίμα τους. Κατ’ αρχήν κάθε 8 ημέρες ύστερα από 3 μήνες κάθε 15 μέχρι ένα χρόνο.
Για πόνους πικραγκουριές.  Για να σταματάει η αιμορραγία της μύτης καίμε αυγόφλουδα και βάνουμε επάνω την στάχτη της. (στακτός-ή-ό στάκτη).
Τη χρυσή καίνε με σκόρδο  ή με ίσκα.

ΘΡΥΛΟΙ ΜΥΘΟΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ ΜΥΓΔΑΛΙΑΣ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ

( Λαογραφική πραγματεία Γεώργιου Δ. ΚΑΡΑΛΗ Φοιτητή 1964)

Ζωικός  Κόσμος:

«Γαϊδουρινή υπομονή» μεταφορά από τον όνο

Όταν η κότα λαλεί και κοιτάει κατά την ανατολή είναι καλό, Αν λαλεί και κοιτάει κατά την δύση είναι κακό.  Η γιαγιά της Διαμαντούλας η πασίγνωστη Μαντή άκουσε την νύχτα κότα να λαλεί στο κοτέτσι και έστειλε τα εγγόνια να ιδούν αν κοιτάει κατά την δύση να της κόψουν το κεφάλι. 

ΛΑΓΚΑΔΙΝΟΙ ΜΑΣΤΟΡΟΙ

«Σας τάζω πως θ’ ακώ τις προσταγές των μαστόρων και του λιθαρά. Τα ζα θα τα ‘χω σαν τα μάτια μου, θα πασκίζω να φορτώνονται ούλα ίσια με τη δύναμή τους. Δε θα μαρτυρήσω μηδέ μια λέξη από τη γλώσσα μας κι όντας τρανήνω και γενώ μάστορης, στ αχνάρι του πρωτομάστορα θα πατήσω».

(Πηγή Άνθη της Πέτρας)                                                                                                                                                                                                                                    

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου 

 Όπως τα είχανε ειπωμένα και συμφωνημένα  από το βράδυ, έτσι γενήκανε. Πρωί πρωί, ολόκληρο μπουλούκι, άνθρωποι και γαϊδούρια, αργοσαλεύουν από το ένα χωριό στο άλλο και ψάχνουνε για δουλειά.  Μικρομερεμέτια  που έκαναν σε ένα χωριό  γρήγορα  τέλειωσαν.  Τα ζώα ήταν φορτωμένα με σύνεργα: μυστριά, ξινάρια, λοστάρια, βαριές, κασμάδες,  φτυάρια και ζύγια.
Στην μια πλευρά και στην άλλη στα σαμάρια ήταν δεμένες με τριχιές μικρές σανίδες λασπωμένες για να φορτώνουν και να κουβαλούν τις πέτρες.

Τ Ο ΝΙΤΕΡΕΣΟ ΜΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΥΦΤΟΥΣ

                                                                                             Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

Δειλινό ήταν και τα ψαροκάικο αρμένιζε  στην θάλασσα περήφανο και καμαρωτό.  Ο Mάστρο Χρίστος παλιός ναυτικός, πολύξερος και πολύγνωρος καπετάνιος,  πάνω στο μικρό ψαροκάικο με δυο άλλους νέους βοηθούς του, τους ορμήνευε και τους μάθαινε την δουλειά. Κείνοι πάταγαν με τα ξυπόλητα πόδια τους πάνω στο καΐκι, έλυναν και έδεναν τα σχοινιά, ξεμπέρδευαν τα δίχτυα ,έβγαζαν τα ψάρια και βόηθαγαν στο άραγμα του καϊκιού. 

Π α ρ α δ ό σ ε ι ς από την Μ υ γ δ α λ ι ά Γορτυνίας

 (Λαογραφική πραγματεία Γεωργίου Δ. Καραλή φοιτητή 1964)

Στο κάτου Νερό λένε ότι κατέβαιναν την νύχτα οι νεράϊδες και πλένανε και νιβόσανε. Εκεί τις είδε μια φορά ο Παπαντώνης και εκοπανάγανε σκουτιά (ρούχα) και όταν αρχίνησε μια προσευχή χαθήκανε.

Λένε στον τόπο που έχει πεθάνει σκοτωμένος στο χρόνο απάνου τα μεσάνυχτα ανάβει μια φωτιά και ακούγεται ένα βογκητό. Βογκάει ο πεθαμένος. Για τούτο, τα χρόνια κείνα άμα νύχτωνε κανένας μακρυά από το χωριό και ήθελε να κοιμηθεί έξω σταύρωνε τρείς φορές με το μαχαίρι του ή με το ραβδί του χάμου τον τόπο, που θελά κοιμηθεί.

ΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΗΜΑ

                                                                                    Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

                                                                                    

 Ντρίν,  ντρίν…….

  Άκουσε το τηλέφωνο και έτρεξε να το σηκώσει. Ήταν εννιά  η ώρα το πρωί.
__Εμπρός!  Φώναξε δυο φορές. Άκουσε μόνο  την ανάσα του και χωρίς να μιλήσει, κλακ, το έκλεισε.
Την  άλλη ημέρα, την ίδια ώρα, ξαναχτύπησε  το τηλέφωνο. Σφούγγισε τα βρεγμένα χέρια  με την ποδιά της και έπιασε το ακουστικό. Άκουσε πάλι την αναπνοή  του δυο τρείς φορές και το άγνωστο πρόσωπο δεν απάντησε στο κάλεσμά της και το τηλέφωνο ξαναέκλεισε.
Σκέφθηκε πως κάποιος είναι, που έχει χάσει τα χνάρια της και τώρα ξαφνικά την θυμήθηκε. Κάποιος νοσταλγός του παλιού καιρού είναι!  Μα ποιος είναι που την θυμάται τώρα!!

ΑΝΔΡΕΑΣ Κ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ 1896-1976

                            ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ – ΓΥΜΝΑΣΙΑΡΧΗΣ

                ΑΠΟ ΜΥΓΔΑΛΙΑ- (ΓΛΑΝΙΤΣΙΑ) ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ

                   ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ

                                            1915-1952      

                                       

                                                                 Γράφει ο Χαράλαμπος Χ. Γιαννόπουλος

Κατά το μήνα Δεκέμβριο 2015 πραγματοποιήθηκαν στην Αμαλιάδα εκδηλώσεις για την συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Ν. ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ (1915). Οργανωτές ο Δήμος Αμαλιάδας με ομιλητή τον Ηλία Νικολακόπουλο και η Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε με ομιλητή τον Γ.Γ. Δημήτρη Κουτσούμπα.

Στην πρώτη είχα μια σύντομη συνομιλία με το Δήμαρχο κ. Χρήστο Χριστοδουλόπουλο. Μου είπε ότι το σπίτι του Ν. Μπελογιάννη γίνεται μουσείο Εθνικής Αντίστασης που θα φέρει το όνομά του.

Διαπίστωσα ότι ελάχιστα είναι γνωστά για το πώς αυτό το παιδί από τα δεκα πέντε του χρόνια είχε τέτοια πολιτική και ιδεολογική συγκρότηση και εξελίχθηκε σε μεγάλο πολιτικό- στρατιωτικό, αδάμαστο, ακατάβλητο ηγέτη, μεγάλη μορφή της νεότερης Ελληνικής ιστορίας και του διεθνούς επαναστατικού κινήματος.
Μου είπε ακόμη ότι δείχνουν ενδιαφέρον και ξένοι ερευνητές, όπως και Γαλλικό τηλεοπτικό κανάλι. Επειδή τυχαίνει να γνωρίζω για το θέμα, γράφω αυτές τις γραμμές, να γίνουν γνωστές και να τιμήσουν την μνήμη του.

Ο άνθρωπος που συνετέλεσε τα μέγιστα στο να ξεδιπλώσει το δεκαπεντάχρονο αγόρι, όλες τις πνευματικές, διανοητικές, ηθικές, κοινωνικές και ιδεολογικές δυνάμεις ήταν ο

                                   

Ο ΤΡΟΥΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΑΣ

Ο τρούλος της εκκλησίας του χωριού μου « Η ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» είναι πραγματικά ένα κομψότατο, συμμετρικό, θολωτό ημισφαίριο χωρίς βέβαια ζωγραφισμένον το Χριστό Παντοκράτορα όπως συνηθίζεται.

Η διάμετρος του καλύπτει όλο το πλάτος του Ναού και  φτάνει τα οχτώ μέτρα  και είκοσι % (8,20) περίπου. Έχει 0χτώ (8) μεγάλα φωτεινά παράθυρα με πολύχρωμα τζάμια που με τον ήλιο χρυσώνουν τον εσωτερικό του Ναού.

ΠΡΟΣ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

                                

Στην Άρτεμη

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

Το μέρος είναι προέκταση μιας  χαμηλής πλαγιάς  του Μαινάλου. Ένα  ειδυλλιακό  τοπίο, λίγο πάνω απ’ το χωριό μου, τη Μυγδαλιά Γορτυνίας.  Τούτο το μέρος τ’ ανέβαινα συχνά από μικρό παιδί, σαν  τσοπανάκος που ήμουνα, βόσκοντας τα λίγα πρόβατά μας. Άλλοτε πήγαινα στα χωράφια, αργά το απόγιομα το ξέστρωτο γαϊδουράκι ,  καβάλα  μονόκωλα,  για να βοσκήσει την νύχτα.Σ’ αυτές  τις πράσινες πλαγιές  έτυχα  με βροχή να κάθομαι κάτω από τα ψηλά, τουφωτά  πρίνια  κι άλλοτε, με ήλιο και ζέστη, να απολαμβάνω τη δροσιά  κάτω από τον ίσκιο τους.

ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΤΗΣ ΔΑΦΝΗΣ

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου
Κάθε φορά που σκέπτομαι  ένα ταξίδι στην Δάφνη, η ψυχή μου φτερουγίζει και η υπόστασή μου αλλάζει. Έρχονται στο μυαλό μου  εικόνες απανωτές: Οι άνθρωποί της, τα σπίτια , οι δρόμοι, οι εκκλησιές , το Γυμνάσιο και τόσα άλλα…. Έξι χρόνια, βλέπετε, μαθητής στο Γυμνάσιο της Δάφνης, με περιπέτειες και δράσεις, είναι από τα καλύτερα της ζωής μου και δεν ξεχνιούνται εύκολα.

Όλα στροβιλίζονται μέσα μου, τραγουδούν και χορεύουν.  Δεν φταίω που δεν κάθομαι φρόνιμος   και  αναπολώ  αυτές τις σκηνές.
Σήμερα που βρέθηκα πάλι εδώ,  βασανίζω την μνήμη μου και προσπαθώ να εντοπίσω και να θυμηθώ τους ανθρώπους, που ζούσαν  στο πάνω χωριό κείνα τα χρόνια.

ΣΤΟΝ ΑΓΙΟΘΟΔΩΡΟ ΤΗΣ ΓΛΑΝΙΤΣΙΑΣ

                                                                      Του Βαγγέλη Κ Χριστοπούλου

Αισθανόμουν την ανάγκη ν’ αναζωπυρώσω παλιές  καλές αναμνήσεις από το χωριό μου, μιας και ήταν ακόμη Μάϊος μήνας και βρισκόμουν εκεί.  Ένιωσα κυρίως την  υποχρέωση να βρεθώ στον Αγιοθόδωρο και να προσκυνήσω, στο μικρό εκκλησάκι, την εικόνα των Αγίων Θεοδώρων!
Ήθελα ακόμη να καμαρώσω τα δέντρα που φυτέψαμε  στον προαύλιο χώρο του Αγίου το 2008 και να χαρώ την όμορφη άνοιξη. Στο νου μου ήταν να ψάλω, όσο ήταν καιρός, το «Χριστός Ανέστη»,  όπως έκανα παλιά σαν μικρός βοσκός, που πήγαινα με τα πρόβατα στις κοντινές πλαγιές.
Είχα να πάω εκεί  από πέρσι το καλοκαίρι, που έγινε το εξαίρετο υπαίθριο γλέντι του φίλου Φώτη Φουρνόδαυλου, όπου βόηθησα στο βράσιμο της γίδας.

Η ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

Έτσι ήρθε , νύχτα «καβάλα σε άσπρο άλογο» και κανένας δεν πήρε είδηση πώς φούντωσε.

Στο χωριό είχαμε, λέει, και το πρώτο θύμα. Το είπαν στο νοσοκομείο: Από πνευμονία αρρώστησε  η θεια Βασίλω.
Ορισμένοι κοροϊδεύανε αυτούς που παίρνανε προφυλάξεις.  Ο Γιάννης, φοβητσιάρης όπως ήταν, πήρε τα υπάρχοντά του, τις κότες και τα πρόβατά του με την γυναίκα του και σκαπέτησε στου Μπουλιμέτη.
Ο Γούνης είχε τρία βράδια να έρθει στο καφενείο. Ήταν ετοιμόγεννα τα ζωντανά του, δικαιολογήθηκε.

Η ΛΙΜΝΗ Η ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΜΟΥ

Του Βαγγέλη Κ Χριστοπούλου
Σαββατόβραδο  είχαν έλθει περί την δύσιν του ήλιου  ψαράδες  στις ερημικές ακτές της. Νύχτωσαν , έστησαν τις σκηνές τους και   κοιμήθηκαν. Περίμεναν να φωτίσει να ξεκινήσουν το ψάρεμα.

Σαν ξύπνησαν με το χάραμα έβαλαν δολώματα στα αγκίστρια άπλωσαν τα ψαροκάλαμα στην δαντελωτή ακτή  και έριξαν  τα ψαροκόφινα στο βυθό της.
Κυριακή  πρωί κατεβήκαμε με τον Ηλία στην  καταγάλανη Λίμνη να ιδούμε τα ψάρια στην άκρη καθώς είναι εποχή που γενούν.

Η ΑΔΕΡΦΗ ΜΟΥ

Του Βαγγέλη Κ Χριστοπούλου

Έλα αδερφούλη μου! Πως είσαι; Κοιμήθηκες καλά; Όλα καλά; Να σου φτιάξω καφέ;

Έτσι κάθε πρωί, με υποδεχότανε η αδερφούλα μου η Δέσποινα στο πατρικό  μας σπίτι στο χωριό.
Εγώ της έλεγα την καλημέρα μου και εκείνη με πλησίαζε και μου την ανταπέδιδε με δυο γλυκά φιλιά στα μάγουλα.
Τώρα το Πάσχα φρόντιζε για όλους μας κάπου 15 άνθρωποι με τα κόκκινα αυγά της, την μαγειρίτσα της τα γιαούρτια της και στην ετοιμασία του σουβλίσματος του αρνιού πρώτη.

Στον Αι Γιώργη

Χοντρές σταγόνες βροχής έπεφταν γύρω και πάνω από τον Αι Γιώργη μας. Απέναντι είναι ανταριασμένα τα Αφροδίσια όρη η Στρέζοβα και η Πουρναριά. Από το κάστρο του Αι Γιώργη αγνάντευα τον όμορφο Λάδωνα με την Λίμνη του που άλλαζαν χρώματα και άκουγα τα βατράχια που συναγωνίζονταν το ένα το άλλο. Οι πυροκόκκινες βουνοπλαγιές ήταν ξαναμμένες με τα ανθισμένα πουρνάρια τους. Για λίγο από μια χαραμάδα του συννεφιασμένου ουρανού φάνηκε ο ήλιος με το βαθύ κόκκινο χρώματου. Οι χοντρές στάλες βροχής έπεφταν πολύχρωμες πάνω στην γη κι εγώ από κει αγνάντευα τα δακρυσμένα φύλλα των δέντρων και τις δροσοσταλίδες της χλόης.

ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ Τ’ ΑΓΙΩΡΓΙΟΥ

 Στη θεια-Λένη  μου  του Τασιουκλή

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου
Χειμώνας  ακόμη και λογαριάζαμε τον κάθε  μήνα,  την κάθε βδομάδα, την κάθε ημέρα που πέρναγε, ώσπου να  ‘ρθει  του  Αγιωργιού.

Ήταν μια ξεχωριστή ημέρα. Ήταν μια γιορτή για τους Γιώργηδες, για τον Αγιώργη μας στον Παλιόπυργο, για όλο το χωριό μας.  Φέτος ήταν ζωντανή η άνοιξη, με την πράσινη φορεσιά, τις κατακόκκινες  παπαρούνες ,τις κάτασπρες μαργαρίτες και τα μπουμπουκιασμένα χαμομήλια της.

Είκοσι μέρες από  πριν σχεδιαζόταν στο μυαλό μας το πανηγύρι. Ο καθένας κι ένα όνειρο

Πόσα σχέδια και στοχασμοί γεννιόσανται στο νου της μεγαλοκοπέλας που τα χρόνια της πέρασαν!  Μέσα της έχει μια δειλή φλόγα, έχει αγωνία, περιμένει! Θα την καλέσει στο χορό το παλικάρι  που χρόνια το αγαπά; Να μην πάει άλλος χρόνος χαμένος!

Ο Λ Α Μ Π Ρ Ι Α Τ Η Σ

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

Ήταν φορές που η μάνα του,  δεν είχε γάλα και άλλες φορές  δεν ήθελε το αρνί της να βυζάξει. Το βράδυ με την λάμπα πετρελαίου για να βλέπουμε, πηγαίναμε στο κατώι. Τα κάτασπρα αρνάκια, μας περίμεναν και  με τα καμώματά τους και τις φωνές , μας γέμιζαν χαρές.

__Για άϊστε (πηγαίνετε)  παιδάκι μου τώρα, να κουμανταρήστε τα μαρτίνια και καθίστε μετά  όσο θέλετε. Γυρίστε  να φάμε και μετά ότι ώρα θέλετε κοιμάστε.  Έχετε το νου σας στην μπάλια μας.

05 Ο Κ Τ Ω Β Ρ Η 2015

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

   Η κυρά  δεν πρόλαβε να φτάσει στο κρεβάτι. Μια σκοτοδίνη της ήρθε,  έβαλε τα χέρια της στον τοίχο και στύλωσε το κορμί της. Προσπάθησε να κρατηθεί όρθια, μα τα πόδια της λύγισαν και έγειρε προς τα κάτω. Έτρεξα με λαχτάρα,  της έπιασα το χέρι και την βόηθησα να ξαπλώσει. Ανήσυχος , άνοιξα την μπαλκονόπορτα να μπει  λίγο φως  και αέρας μέσα στο μικρό δωμάτιο και γύρισα κοντά της.

__Τί έπαθες;  Την ρώτησα.

__Ξέρω κι εγώ! Δεν νοιώθω καλά, ζαλίζουμε όλη αυτή την εβδομάδα.

Υ Ψ Η Λ Α Ν Τ Η Δ Ε Σ

Στων Υψηλάντηδων τ' αρχοντικό, στο Κισνόβο της Ρωσσίας, την 16/2/1821 κάθονται στο τραπέζι από τα πέντε αδέρφια οι τέσσερες: Αλέξανδρος, Δημήτριος, Νικόλαος και Γεώργιος και αντικρύ τους οι γραμματικοί τους Γ. Λασσάνης και ο Γ. Τυπάλδος και γράδφουν την προκήρυξη. Η απόφαση ήταν παρμένη και μένει το σύνθημα του αγώνα να δοθεί
Σκυμμένοι οι δυο πιστοί γραμματικοί ζυγίζουν της προκήρυξης την κάθε λέξη.