Η Γ Α Τ Ο Υ Λ Α

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

Ήταν δέκα η ώρα το πρωί και το κρύο ήταν τσουχτερό. Τα κεραμίδια έσταζαν από το λιώσιμο του πάγου και τα απόσκια ήταν ακόμη κάτασπρα.  Βγαίνοντας έξω στην αυλή να πάρω ξύλα για την φωτιά, μια αγριόγατα χάθηκε , στην άλλη γωνιά του κήπου και κρύφτηκε κάτω από θάμνους. Πισωγύρισα , μπήκα μέσα στο σπίτι , πήρα ένα κομμάτι συκώτι καλοψημένο που είχε περισσέψει από το βράδυ και το πέταξα στους θάμνους.

ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΟ

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου


Κουκιά θειά, κουκιά θειά……

«  Δώσε και μένα θειά , δώσε και μένα θειά, θεός  σχωρέστους , θεός σχωρέστους!...»
--“ Μακριά από την σκάφη, να μην ρίχτε μέσα  κανά σαρίδι,.” Μας έλεγε      η θειά- Μήτσαινα  και κρησάριζε με την ψιλή  κρησάρα το  αλεύρι.        Καταλάβαμε ότι αύριο ήταν  Ψυχοσάββατο και όλα έπρεπε να είναι πεντακάθαρα. Θα έφτιαχνε προσφορές και θα τις έδινε στον παπά, για να κάνει δέηση για τους πεθαμένους  και κουκιά για να συγχωρεθούν.
Σ’ ένα τραπέζι ξύλινο, η θεια- Μήτσαινα  είχε ακουμπισμένη τη σφραγίδα, που θάβαζε στα πρόσφορα και στα  μικρά  προσφοράκια.
Το ζύμωμα και το πλάσιμο της προσφοράς ήταν γι αυτή και για όλες τις γυναίκες, πραγματκή ιεροτελεστία. Σε λίγο  τα πρόσφορα θα έβγαιναν από τον φούρνο  αφράτα και προφαντά.  Από την πάνω πλευρά ήσαν κεντητά με έναν μεγάλο κύκλο, την ιερή Σφραγίδα.

ΛΑΓΚΑΔΙΝΟΙ ΠΑΠΟΥΤΣΗΔΕΣ

   ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α.  ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ  ΜΟΥ.

 Η ΠΕΙΝΑ ΤΟΥ 1941-42 (Προσωπικές εμπειρίες μου)

Θυμάμαι , κατά τον Γενάρη του 1942. Ήρθανε στο χωριό δυο αδέρφια παπουτσήδες, οι Λανήδες από τα Λαγκάδια. Εγκαταστάθηκαν έξω από την παράγκα του Φλεβάρη ( στο χωριό Μυγδαλιά Γλανιτσιά), απλώσανε τα πετσιά και τα εργαλεία τους κι αρχίσανε να μπαλώνουν και να σολιάζουν παλιά παπούτσια. Ο μεγάλος αδερφός _ Γιώργη τον λέγανε _ ένας πανύψηλος άντρας έκοβε την τιμή, τρείς ως πέντε οκάδες σιτάρι το ζευγάρι, δούλευε σιγανοτραγουδώντας και που και που πέταγε το καλαμπούρι  του σαν γνήσιος Λαγκαδιανός.

ΤΑ ΣΥΣΣΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΔΑΦΝΗ (ΣΤΡΕΖΟΒΑ)

Του Βαγγέλη Κ. Χρισστοπούλου

Πολλά ξεχάστηκαν με την πάροδο του χρόνου και δυσκολεύομαι να ανασύρω από την μνήμη μου γεγονότα των γυμνασιακών χρόνων.

Ωστόσο παραμένουν ακόμη ζωηρά στην μνήμη μου οι άνθρωποι της Δάφνης Καλαβρύτων και  η μικρή χαμοκέλα, που κείνη  την εποχή έγινε μαγειρείο, με τα γιασεμιά της, τα αγιοκλήματα και το άρωμά τους τριγύρω. Θυμάμαι ακόμη με υπόληψη  τον καθηγητή μας, Μιχάλη Τσικαλουδάκη,  για την αγάπη που έδειξε χωρίς τσιγκουνιά, χωρίς επιφύλαξη, σε μας τους μαθητές του και, εκτός των άλλων, πρωτοστάτησε στην οργάνωση μαθητικών   συσσιτίων στο γυμνάσιο. Μια όντως μεγάλη ευεργεσία για όλους μας.

ΠΟΛΛΑ ΤΑ ΔΕΙΝΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΟΥ

Ανοικτή επιστολή:  Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου

                                   Στον Δήμο Γορτυνίας και στους πολίτες του.

Έχω απελπιστεί από τους χειρισμούς , την αδιαφορία των υπευθύνων του Δήμου που δεν κατάφεραν  για πολλά χρόνια να παρέχουν  στο χωριό μου καθαρό νερό κατά τους χειμερινούς μήνες.  Για του λόγου το αληθές  δες τε την θολότητα του νερού εμπλουτισμένου με συντηρητικά: χώμα, κοπριές ζώων, περιττώματα και ακαθαρσίες διάφορες.  

Αφού όπως φαίνεται κάθε φορά πού βρέχει βρόχινα νερά εισέρχονται στον υδροφόρο ορίζοντα και επέρχεται η θολότητα.

Το χωριό μου Μυγδαλιά (Γλανιτσιά) Γορτυνίας φιλοξένησε στην έδρα του τους κ.κ. Δημάρχους του Δήμου Κλείτορος με τα φιλόξενα αισθήματα των κατοίκων του που τους διακρίνει.

Οι πρώην Δήμαρχοι και ο σημερινός μας έταξαν με ανταμοιβή της ψήφου μας να μας  παρέχουν νερό καθαρό να πίνουμε και να καθαριζόμαστε. 

ΤΟ ΓΟΥΡΟΥΝΙ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Είχαν ειδοποιηθεί από ημέρες και πρωί πρωί έσμιξαν στο σπίτι του Παναγιώτη του Ζαφειόπουλου, του Γραμματέα και έγιναν μια παρέα, να σφάξουνε το γουρούνι του. Δέκα πέντε νομάτοι μαζεύτηκαν όξω από το δίπατο σπίτι του, στην αυλή. Χώρια η γυναίκα με τα παιδιά του και τα εγγόνια του.

 Από τους πρώτους που ήρθαν ήταν ο Ντούνιας ο Θανάσης, ο Θανάσης ο

ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΦΙΛΟΙ

Εύχομαι το μήνυμά μου να  βρεί εσάς και τις οικογένειές σας  υγιείς  και χαρούμενους.  Είναι ευχάριστο που γνωριστήκαμε  μέσω του  F/B και μοιραζόμαστε πολλά πράγματα. Ανταλλάσουμε σκέψεις, ιδέες , εικόνες , ειδήσεις και πολλά πράγματα που συμβαίνουν στην ζωή μας , γύρω μας στα χωριά μας, στην Πατρίδα μας.

Με τους πολλούς έχουμε γίνει μια οικογένεια και πιστεύω πως ο ένας νοιάζεται πλέον για το καλό του άλλου.
Αυτή η αλληλοεκτίμηση, η αγάπη η διαρκής ευχολόγια  μεταξύ μας ,  μου δίνει χαρά , με προτρέπει  και θέλω να ευχηθώ σε όλους ολόψυχα  καλές γιορτές  και

                                                   Κ Α Λ Α   Χ Ρ Ι Σ ΤΟ Υ Γ Ε Ν Ν Α

Και κάτι ακόμη:

Τις ευχές  από το χωριό μου, κι εμένα , παρακαλώ να μεταφέρετε και στους δικούς σας ανθρώπους  και πολλά χαιρετίσματα.

                                                                 Με εκτίμηση και αγάπη

                                                 Μυγδαλιά Γορτυνίας  -  Βαγγέλης Χριστόπουλος

ΣΤΡΕΖΟΒΙΝΕΣ ΦΙΛΙΕΣ

Εδώ και κάμποσα χρόνια που έρχομαι στο χωριό μου, την Μυγδαλιά (Γλανιτσιά) Γορτυνίας, αγναντεύω με νοσταλγία απέναντι την  Δάφνη  (Στρέζοβα) Καλαβρύτων.  Έζησα  εκεί τα γυμνασιακά μου χρόνια  και η μνήμη μου για αυτή την πολιτεία είναι αγέραστη και ακατάλυτη.

ΟΙ ΜΑΟΥΝΙΕΡΗΔΕΣ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ ΤΟΥ ΛΑΔΩΝΑ

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

Κάποιοι σκέφθηκαν και έχτισαν της Κυράς το Γιοφύρι με χρήματα, κόπο και με.. θυσία αίματος στα θεμέλιά του . Αιώνες στεκόταν πάνω από το Λάδωνα ποταμό και προσέφερε τις πολύτιμες υπηρεσίες του σε ανυπολόγιστον  αριθμό γενεών ανθρώπων!

 Κάποιοι άλλοι, πολύ αργότερα, σκέφθηκαν και έφτιαξαν την Λίμνη του Λάδωνα για  να ποτίζονται οι κάμποι στην Ηλεία και να φωτίζονται με, την παραγωγή  ηλεκτρικού  ρεύματος, χωριά και πολιτείες.

Στην μνήμη του Εκπαιδευτικού Παναγιώτη Α. Κωνσταντινόπουλου

Αξέχαστε Πάνο,

Ένας χρόνος πάει που έφυγες τόσο παράταιρα και τόσο αναπάντεχα και μας ξάφνιασες. Άφησες στους δικούς σου ανθρώπους, στη γυναίκα σου και τα παιδιά σου, στα αδέρφια σου, αλλά και σε μας τους φίλους και τους χωριανούς σου ένα μεγάλο κενό.

Αλλά και στο χωριό σου, τη Μυγδαλιά, που σε καρτερούσε, γιατί βλέπεις ερχόσουν ταχτικά και όταν βλέπαμε την πόρτα και τα παράθυρα του σπιτιού σου ανοιχτά, περιμέναμε να σε ιδούμε με αυτό το γλυκό γνώριμο χαμόγελό σου, να ειπούμε καλημέρα.
Θυμάμαι στην Στρέζοβα, που πηγαίναμε στο γυμνάσιο μαζί,  τον αγώνα που έκανες για μάθηση και προκοπή και ήσουν  παράδειγμα προς μίμηση με τον τρόπο σου, με τον  καλό σου λόγο,  με κείνες τις ορμήνιες  που μας έλεγες και κείνο το αθώο χαμόγελο που το διατήρησες μέχρι χθες.
Ξέρω από τότε που βγήκες δάσκαλος και διορίστηκες στο χωριό μας , μαζί με την αγαπημένη σου γυναίκα, εργάστηκες υποδειγματικά με ανιδιοτέλεια, φιλοτιμία και ξεχωριστή ευαισθησία , ακούραστα και στοργικά. Δίνοντας όλες τις ώρες του 24ώρου, σαν δροσιστική βροχή, την εκπαιδευτική σου γνώση . Με την ηθική σου υπόσταση, με την ακεραιότητα του χαρακτήρα σου και με την γενική σου δραστηριότητα, σε κάθε πλευρά της ζωής του χωριού μας, γέμισες τον ψυχή και τον νου των συγχωριανών μας με ικανοποίηση και υπερηφάνεια.

 Σε ευχαριστούμε Πάνο!

Πάνο αγαπημένε, σε ευχαριστούμε γιατί τότε σαν δάσκαλος στο χωριό είχες αγκαλιάσει στοργικά  το χωριό μας, τους γέρους μας  και τον δικό μου γέρο πατέρα, με την παρέα σου, με την κουβέντα σου, με τις εκδρομές που ζητούσες τότε να σε ακολουθούνε με τους μαθητές σου.

Έδωσες, όχι μόνο στο χωριό σου, αλλά παντού όπου υπηρέτησες τον παλμό της ανέλιξης στο παιδί και, παρά τις αντιξοότητες, δεν έλλειψε το χαμόγελό σου, που έδινε χαρά στα παιδιά και σε όλους εμάς, όσο λειτουργούσες και πρόσθετες τις δυνάμεις σου στο ποιοτικό ανέβασμα της ζωής μας. Ήσουν πάντα πρόθυμος, δίκαιος , ευγενής με ήθος και ύφος που σε συνόδευε πάντα στην ζωή.
Έτσι σε νοιώθω και θα σε νοιώθουμε κοντά μας, όσα χρόνια και αν περάσουν:  Έναν αγνό φίλο, υπεύθυνο και σπουδαίο πατριώτη . Ήσουν ακαταπόνητος με κορυφαία χαρίσματα, αρετή και ζεστή καρδιά, που την έδινες σε όλους τους πατριώτες, σε όλους τους ανθρώπους όλων των επιπέδων. Ήσουν ένας αληθινός δημιουργός γιατί είχες σφαιρική μόρφωση, πληρότητα για το σχολείο και τα παιδιά. Γιαυτό και η συνεισφορά σου στην μαθητιώσα νεολαία  μας ήταν φωτεινή .
Αγαπητέ Πάνο, να είσαι βέβαιος πως  η Γλανιτσιά, το αγαπημένο σου χωριό, θα σε θυμάται για πάντα.
 Σε χαιρετούμε  ακριβέ μας πατριώτη Παναγιώτη…
Βαγγέλης Κ. Χριστόπουλος

ΟΙ ΓΕΛΑΔΑΡΗΔΕΣ

Του ΒΑΓΓΕΛΗ Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ
Τον ειδοποίησα πως ήθελα να τον δω. Δεν είχα μιλήσει  μαζί του άλλη φορά.   Ήταν γνώριμος και δεν μου χάλασε το χατίρι.  Καλόκαρδα με χαιρέτησε και μου έδωσε το χέρι του στο απλωμένο δικό μου.
Ο Παλιός  γ ε λ α δ ά ρ η ς,  κάθισε  στο πεζούλι , πολύ κοντά μου, πάνω σε μια ίσια πλάκα σαν να είχε μυστικό να μου ειπεί.  

Ήξερα ότι ήταν πολύ δεμένος με τον Άσπρο του (Αχελώο), που πιο κάτω  κατρακύλαγε τα βουερά νερά του.  Άλλο τόσο ήταν δεμένος και  με τα γελάδια του, που παλιότερα νεότερος τα  έβοσκε στα χλοερά λιβάδια του. Σκούντημα ήθελε να ξεκινήσει με ιστορίες  για το ποτάμι και τα γελάδια του.

ΗΘΕΛΑ ΝΑΜΟΥΝ ΑΗΤΟΣ

«Πως θάθελα νάμουν αητός, νάνοιγα τις φτερούγες,

να πέταγα στα σύγνεφα και στον χρυσό τον ήλιο,
για ν’ αγναντέψω από ψηλά περήφανα τον κόσμο»

Οι αητοί διακρίνονται  για την δύναμή τους, το γρήγορο φτερούγισμα και το οξύτατο βλέμμα τους. Συνεχίζουν  και σήμερα να υπερίπταται πάνω από τα’ Αρκαδικά βουνά, όπως αυτός της φωτογραφίας μας.

Η φωτογραφία  είναι τραβηγμένη  ενδιάμεσα στα βουνά  Μαίναλο και Αφροδίσιο όρος, πάνω από την Λίμνη του Λάδωνα και σε ύψος 500- 1000 μέτρων πάνω από αυτήν. Με αυτή την φωτογραφία μου ήρθε στο μυαλό μια ωραία αφήγηση του πατριώτη μου Γεωργίου Βασιλόπουλο (Μάγγα) που συνέβη πριν  πολλά χρόνια   στα ίδια βουνά στον ίδιο γεωγραφικό χώρο που ίπταται αυτός ο αητός.

ΠΡΟΣ ΞΗΡΟΚΑΡΥΤΑΙΝΑ

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου

Πηγαίναμε για την Ξηροκαρύταινα,  χωρίς πρόγραμμα,ύστερα από μια στιγμιαία απόφαση

Ο ήλιος κόντευε να χαθεί πίσω απ’τα γύρο βουνά και στη  δύση του κοκκίνιζε τις κορφές των . Οι σκιές χάνονταν από το σούρουπο που ζύγωνε.

Οι δυο μας, εγώ κι ο Πάνος, από τούτο το βουνό,  που οι γραμματιζούμενοι το λένε Αφροδίσιο όρος, καθώς ανεβαίναμε το φιδίσιο δρόμο για το χωριό, αγναντεύαμε κάτω  στους  πρόποδες, τη δαντελωτή λίμνη του Λάδωνα

Ο Πάνος μου μίλαγε για Νύμφες  που ζούσαν  άλλοτε σ’ αυτόν τον τόπο, στις  ρεματιές και μέσα σε σπηλιές , για  νεράιδες και τον θεό Πάνα που τις κυνηγούσε, τις μεθούσε και τις μάγευε με το σουραύλι του. 
 

ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΚΕΡΠΙΝΙΩΤΕΣ

Για να πάμε από την Μυγδαλιά (Γλανιτσιά) στην Κερπινή περνάγαμε μπροστά από το εικονοστάσι του Αγίου Κωνσταντίνου, κάναμε τον σταυρό μας και από ένα μονοπάτι μέσα στα χωράφια φτάναμε στο σπίτι της κυρά Μαρίας του Δημόπουλου.
Εκεί ήταν ο προορισμός μας και γιαυτό πηγαίναμε από εκεί. Το σπίτι της ήτανε κοντύτερα παρά από τον άλλο δρόμο .Αυτά μου έλεγε η αδερφούλα μου σήμερα που βρεθήκαμε στο εικονοστάσι του Αγ. Κωνσταντίνου. Σαν την ρώτησα τι ήθελαν σε αυτό το σπίτι μου διηγήθηκε ολόκληρη ιστορία.

ΑΝΤΑΜΩΜΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΗ

Την ξενιτειά την ορφανιά, την πίκρα την αγάπη, τα τέσσερα τα ζύγισαν βαρύτερα είναι τα ξένα.

Η μοίρα των Αρκάδων από αρχαιοτάτων χρόνων ήταν  να μεταναστεύουν. Δυσκολεύονταν να επιβιώσουν στον τόπο τους και έφευγαν μακριά στα ξένα. Πολλοί έριξαν « μαύρη πέτρα» για το χωριό τους. Όχι όμως και ο δικός μας Χρόνης Πολυχρονόπουλος ο γιός του Σειρήνη.

ΜΙΑ ΔΩΡΕΑ ΒΙΒΛΙΩΝ

Αγαπητέ φίλε

Βασίλη  Τουρλιούμη  Καλημέρα

Οι υπεύθυνοι της βιβλιοθήκης του χωριού μου Μυγδαλιάς Γορτυνίας και δια μέσου εμού οι Μυγδαλιώτες  κι εγώ σας ευχαριστούμε  θερμά για την αποστολή δωρεά των τριών βιβλίων σας:

Η ΜΟΝΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ

Σε μια προέκταση του  Αφροδισίου όρους την Κορακοφωλιά είναι χτισμένη  σε υψόμετρο 950 μέτρων περίπου η Μονή Ευαγγελιστρίας Στρεζόβης – Δάφνης.

Παλιότερα  ανηφορίζαμε έναν μουλαρόδρομο τρία τέταρτα περίπου της ώρας και πηγαίναμε της Αναλήψεως και προσκυνούσαμε στην χάρη της. Ανέβαινε πολύς κόσμος και τιμούσε την Εθνική επέτειο της παλιγγενεσίας και την θρησκευτική γιορτή. Σήμερα πηγαίνει αυτοκίνητο.

ΛΑΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗ ΜΥΓΔΑΛΙΑ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ

(Λαογραφική πραγματεία Γεωργίου Δ. Καραλή φοιτητή 1964)

Για  το κρυολόγημα έκοβαν κοφτές βεντούζες. Τα μικρά παιδιά τα ξυραφίζουν να καθαρίζει το αίμα τους. Κατ’ αρχήν κάθε 8 ημέρες ύστερα από 3 μήνες κάθε 15 μέχρι ένα χρόνο.
Για πόνους πικραγκουριές.  Για να σταματάει η αιμορραγία της μύτης καίμε αυγόφλουδα και βάνουμε επάνω την στάχτη της. (στακτός-ή-ό στάκτη).
Τη χρυσή καίνε με σκόρδο  ή με ίσκα.

ΘΡΥΛΟΙ ΜΥΘΟΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ ΜΥΓΔΑΛΙΑΣ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ

( Λαογραφική πραγματεία Γεώργιου Δ. ΚΑΡΑΛΗ Φοιτητή 1964)

Ζωικός  Κόσμος:

«Γαϊδουρινή υπομονή» μεταφορά από τον όνο

Όταν η κότα λαλεί και κοιτάει κατά την ανατολή είναι καλό, Αν λαλεί και κοιτάει κατά την δύση είναι κακό.  Η γιαγιά της Διαμαντούλας η πασίγνωστη Μαντή άκουσε την νύχτα κότα να λαλεί στο κοτέτσι και έστειλε τα εγγόνια να ιδούν αν κοιτάει κατά την δύση να της κόψουν το κεφάλι. 

ΛΑΓΚΑΔΙΝΟΙ ΜΑΣΤΟΡΟΙ

«Σας τάζω πως θ’ ακώ τις προσταγές των μαστόρων και του λιθαρά. Τα ζα θα τα ‘χω σαν τα μάτια μου, θα πασκίζω να φορτώνονται ούλα ίσια με τη δύναμή τους. Δε θα μαρτυρήσω μηδέ μια λέξη από τη γλώσσα μας κι όντας τρανήνω και γενώ μάστορης, στ αχνάρι του πρωτομάστορα θα πατήσω».

(Πηγή Άνθη της Πέτρας)                                                                                                                                                                                                                                    

Του Βαγγέλη Κ. Χριστοπούλου 

 Όπως τα είχανε ειπωμένα και συμφωνημένα  από το βράδυ, έτσι γενήκανε. Πρωί πρωί, ολόκληρο μπουλούκι, άνθρωποι και γαϊδούρια, αργοσαλεύουν από το ένα χωριό στο άλλο και ψάχνουνε για δουλειά.  Μικρομερεμέτια  που έκαναν σε ένα χωριό  γρήγορα  τέλειωσαν.  Τα ζώα ήταν φορτωμένα με σύνεργα: μυστριά, ξινάρια, λοστάρια, βαριές, κασμάδες,  φτυάρια και ζύγια.
Στην μια πλευρά και στην άλλη στα σαμάρια ήταν δεμένες με τριχιές μικρές σανίδες λασπωμένες για να φορτώνουν και να κουβαλούν τις πέτρες.